ΑΣΚΗΣΕΙΣ  ΚΛΕΙΣΤΟΥ  ΤΥΠΟΥ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ΛΥΚΕΙΟΥ

ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΟΝ 20^Ο ΑΙΩΝΑ

ΚΕΦ.1

ΤΟ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ

1. Να αναφέρετε αν οι προτάσεις είναι σωστές ή λανθασμένες:

Α. Η διεύρυνση του κράτους με την Άρτα και τη Θεσσαλία δεν είχε ιδιαίτερες  συνέπειες στο ελληνικό αγροτικό ζήτημα.

Β. Οι Έλληνες τσιφλικάδες της Θεσσαλίας σε γενικές γραμμές αποδείχθηκαν εξίσου ή και πιο σκληροί από 

    τους Τούρκους ως προς την αντιμετώπιση των κολίγων.

Γ. Η επιβολή υψηλών δασμών στο εισαγόμενο ρωσικό σιτάρι ήταν αποτέλεσμα  πιέσεων των Ελλήνων τσιφλικάδων

    της Θεσσαλίας.

Δ. Οι νόμοι του 1907 υπήρξαν αποτέλεσμα των πρακτικών των Ελλήνων  τσιφλικάδων.

Ε. Με το τέλος των Βαλκανικών πολέμων (1913) το αγροτικό ζήτημα αρχίζει να  επιλύεται.

Στ. Η ολοκλήρωση της αγροτικής μεταρρύθμισης οδήγησε τη χώρα σε καθεστώς μεσαίας και μεγάλης ιδιοκτησίας.

Ζ. Ή ίδρυση κρατικών οργανισμών παρέμβασης και παραγωγικών συνεταιρισμών προχώρησε με σκοπό την προστασία των μικροκαλλιεργητών από την εκμετάλλευση των εμπόρων.

(Απαντήσεις: Α - Λ, Β - Σ, Γ - Σ, Δ - Σ, Ε - Λ, ΣΤ - Λ, Ζ - Σ)

2. Τα πρώτα βήματα του εργατικού κινήματος

1) Να αναφέρετε αν οι παραπάνω προτάσεις είναι σωστές ή λανθασμένες:

Α. Στις αρχές του 19ου αιώνα συναντούμε στη χώρα σοσιαλιστικές ομάδες και εργατικές ομαδοποιήσεις.

Β. Η περιορισμένη επιρροή αυτών των ομάδων οφείλεται εν μέρει και στην απουσία σύγχρονων βιομηχανικών

    μονάδων στη χώρα.

Γ. Η σταθερή απασχόληση εργατών στα μεγάλα δημόσια έργα κατά το τέλος του 19^ου αιώνα δεν ήταν  συνηθισμένο

    φαινόμενο.

Δ. ΟΙ πρώτες αμιγώς εργατικές εξεγέρσεις εκδηλώθηκαν όπου υπήρχε σταθερό εργατικό δυναμικό.

Ε. Η διάδοση της σοσιαλιστικής ιδεολογίας στη χώρα παρεμποδιζόταν από την επικράτηση του μεγαλοϊδεατισμού.

Στ.  Το βιομηχανικό υπόβαθρο της ενσωματωμένης στον εθνικό κορμό Θεσσαλονίκης δεν συνετέλεσε στην ανάπτυξη

      του εργατικού κινήματος.

Ζ. Ο απόηχος της κομμουνιστικής επανάστασης στη Ρωσία (1917) συνέβαλε στην ίδρυση της ΓΣΕΕ.

Η. Η Φεντερασιόν υπήρξε η εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης με τις προοδευτικές ιδέες. 

(Απαντήσεις: Α - Λ, Β - Σ, Γ - Σ, Δ - Σ, Ε - Σ, ΣΤ - Λ, Ζ - Σ,  Η - Σ)

2) Να αντιστοιχίσετε τους όρους της στήλης Α με τους σχετικούς της στήλης Β:

Α	Β
1. ΓΣΕΕ	Α. Τρίτη Κομμουνιστική Διεθνής
2. εβραϊκή κοινότητα	Β. κλαδικά και τοπικά σωματεία
3. ΣΕΚΕ	Γ. πιέσεις στην ελληνική κοινωνία κατά τον Α΄  Παγκόσμιο Πόλεμο
4. ωρίμαση σοσιαλιστικού κινήματος	Δ. Φεντερασιόν
5. Ιταλοί εργάτες	Ε. διώρυγα της Κορίνθου

______________________________________________________________________________________
(Απαντήσεις: 1-Β. 2-Δ, 3-Α, 4-Γ, 5-Ε)

3. Οι οικονομικές συνθήκες κατά την περίοδο 1910-1922_

1) Να αναφέρετε αν οι παραπάνω προτάσεις είναι σωστές ή λανθασμένες:

Α. Ο βενιζελισμός στον οικονομικό τομέα πρεσβεύει την επιδίωξη της ενσωμάτωσης του εκτός συνόρων ελληνισμού

    και της συνακόλουθης εθνικής και κρατικής ενδυνάμωσης.

Β. Η ελληνική αστική τάξη συσπειρώθηκε γύρω από τον Βενιζέλο για καθαρά πατριωτικούς λόγους.

Γ. Η ελληνική αστική τάξη απαιτούσε, μεταξύ άλλων, από το κράτος να παρεμβαίνει, προκειμένου να προασπίζει τα

    οικονομικά συμφέροντα των πολιτών του.

Δ. Το αίτημα της αστικής τάξης για ισχυροποίηση του κράτους ήταν ασύμβατο με τα  διεθνή δεδομένα της εποχής.

Ε. Η ελληνική υπερπόντια μετανάστευση πέρα από τις τραγικές της συνέπειες είχε και θετικές πλευρές για την οικονομία της χώρας.

Στ. Η έκβαση των  Βαλκανικών πολέμων ωφέλησε τελικά την ελληνική αγροτική οικονομία.

Ζ. Παρά το ότι η χώρα βγήκε νικήτρια από τους Βαλκανικούς Πολέμους, οι αγορές χρήματος συνέχισαν να μην

    εμπιστεύονται ιδιαίτερα την οικονομία της.

(Απαντήσεις: Α-Σ, Β- Λ, Γ- Σ , Δ - Λ , Ε - Σ, ΣΤ- Σ, Ζ- Λ)

2) Να αντιστοιχίσετε τους όρους της στήλης Α με τους σχετικούς της στήλης Β:

Α	Β
1.  αστική τάξη	Α. ενίσχυση οικονομίας υπαίθρου
2.  διεκδίκηση Μεγάλης Ελλάδας	Β.  εδαφική αύξηση της χώρας
3.  μετανάστευση στις Η.Π.Α	Γ.  πληθυσμιακή ανομοιογένεια στις νέες     περιοχές
4.  Βαλκανικοί πόλεμοι	Δ. πλεονασματικοί προϋπολογισμοί
5.  αρνητικό των Βαλκανικών πολέμων	Ε. δημιουργία ισχυρού εθνικού κέντρου

(Απαντήσεις: 1-Ε, 2- Δ, 3- Α, 4- Β, 5- Γ)

3) Να αντιστοιχίσετε τις χρονολογίες της στήλης Α με τα σχετικά γεγονότα της στήλης Β:

Χρονολογία	Γεγονός
1. 1911	Α. πρόοδοι εθνικής οικονομίας
2. 1910	Β.  εμφάνιση βενιζελισμού
3. 1914	Γ. πλεονασματικός προϋπολογισμός
4. 1910-1922	Δ. πληθυσμιακή σύσταση Ηπείρου

_________________________________________________________________________________

(Απαντήσεις: 1-Γ , 2-Α, 3- Δ, 4-Β)

4. Ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος

1) Να αναφέρετε αν οι παραπάνω προτάσεις είναι σωστές ή λανθασμένες:

Α. Ο τερματισμός του Εθνικού Διχασμού έγινε με την επέμβαση των Συμμάχων, που επέβαλαν στην Ελλάδα να πάρει

     μέρος στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Β. Οι μεγάλες δυνάμεις της εποχής χορήγησαν στην Ελλάδα μεγάλα δάνεια , προκειμένου να συμμετάσχει στον

     πόλεμο.

Γ. Με τα δάνεια αυτά η Ελλάδα χρηματοδότησε την εκστρατεία στην Ουκρανία και Κριμαία καθώς και τη μικρασιατική

     εκστρατεία.

Δ.  Οι σύμμαχοι της Ελλάδας απέσυραν την εμπιστοσύνη τους στο νόμισμα της χώρας, ως αντίποινα για την

     καθυστερημένη είσοδο της χώρας στον πόλεμο.

Ε, Η μικρασιατική εκστρατεία συνέβαλε τα μάλα στο δημοσιονομικό αδιέξοδο του Μαρτίου του 1922.

Στ. Η διχοτόμηση του χαρτονομίσματος αποτέλεσε εσωτερικό αναγκαστικό δάνειο που στέφθηκε με επιτυχία και

      επαναλήφθηκε το 1926.

Ζ.  Η διχοτόμηση του χαρτονομίσματος αποτέλεσε ελιγμό ο οποίος αναζωογόνησε το κράτος και το έσωσε από τις

   συνέπειες της μικρασιατικής καταστροφής.

(Απαντήσεις: Α-Σ, Β-Σ, Γ-Λ, Δ-Λ, Ε-Σ, ΣΤ-Σ, Ζ-Λ)

2) Να αντιστοιχίσετε τους όρους της στήλης Α με τους σχετικούς της στήλης Β:

1.κυβέρνηση Εθνικής Άμυνας	Α. παθητικοί κρατικοί ισολογισμοί
2. θεωρητικός δανεισμός	Β. διχοτόμηση χαρτονομίσματος
3. δημοσιονομικό αδιέξοδο	Γ. Θεσσαλονίκη
4. εσωτερικό δάνειο	Δ. απόθεμα σε χρυσό και συνάλλαγμα εκτός ελέγχου της     χώρας

(Απάντηση: 1-Γ, 2-Δ, 3-Α, 4-Β)

3) Να αντιστοιχίσετε τις χρονολογίες της στήλης Α με τα σχετικά γεγονότα της στήλης Β:

1. 1915	Α. εσωτερικό αναγκαστικό δάνειο
2. 1917	Β. δημοσιονομικό αδιέξοδο
3. 1920	Γ. επιστράτευση
4. 1922	Δ. ενοποίηση της χώρας
5. 1926	Ε.. εκλογική ήττα του Βενιζέλου και νίκη των φιλοβασιλικών

(Απαντήσεις: 1-Γ, 2-Δ, 3-Ε, 4-Β, 5-Α)

_________________________________________________________________________________

5. Η οικονομική ζωή κατά την περίοδο 1922-1936.

1) Να αναφέρετε αν οι παραπάνω προτάσεις είναι σωστές ή λανθασμένες:

Α. Οι κρατικές οικονομικές ισορροπίες ανατράπηκαν με τον ερχομό του κύματος των προσφύγων.

Β. Η αποτελεσματικότητα του κράτους δεν επηρεάσθηκε καθόλου από τα μίση του διχασμού.

Γ.  Ο κρατικός μηχανισμός σε τελική ανάλυση αντιμετώπισε μάλλον ικανοποητικά το πρόβλημα της έλευσης τόσων

     προσφύγων στη χώρα.

Δ.  Η αξιοποίηση των μουσουλμανικών περιουσιών ήταν ο ένας πυλώνας στήριξης του κρατικού μηχανισμού όσον

     αφορά στην αντιμετώπιση του προσφυγικού ζητήματος.

Ε.  Οι μαζικοί θάνατοι από ελονοσία –φυματίωση κατέστησαν αντιληπτό ότι η κρατική παρέμβαση θα έπρεπε να έχει

    επείγοντα χαρακτήρα.

(Απαντήσεις: Α-Σ, Β-Λ, Γ-Σ, Δ-Σ, Ε-Σ)

2) Να αντιστοιχίσετε τους όρους της στήλης Α με τους σχετικούς της στήλης Β:

1.1923-1924	Α. άφιξη πάνω από 1,2 εκ, προσφύγων στη χώρα
2. πολιτική αστάθεια	Β. παράγοντας που συσκότιζε το ζήτημα της κρατικής      αποτελεσματικότητας
3. εξωτερική βοήθεια	Γ. θάνατοι από φυματίωση –ελονοσία
4. 1922	Δ  αποτελεσματική αντιμετώπιση προσφυγικού ζητήματος.

(Απαντήσεις: 1-Γ, 2-Β, 3-Γ, 4-Α)
____________________________________

6. Η ελληνική οικονομία κατά την περίοδο του μεσοπολέμου

1) Να αναφέρετε αν οι παραπάνω προτάσεις είναι σωστές ή λανθασμένες:

Α. H εθνική ομογενοποίηση της χώρας ήταν ανασταλτικός παράγοντας για την οικονομική της άνοδο.

Β. Κατά την περίοδο αυτή προωθείται η αστικοποίηση της χώρας.

Γ. Η εξάλειψη του ελληνικού κοσμοπολιτισμού φέρνει το ελληνικό κράτος στο προσκήνιο της ανάπτυξης οικονομικών

    δραστηριοτήτων.

Δ. Γνώσεις, πολιτισμός και θέληση για εργασία ήταν τα βασικά στοιχεία που έφεραν στη χώρα οι πρόσφυγες.

(Απαντήσεις: Α-Λ, Β-Σ, Γ-Σ, Δ-Σ)

2) Να αντιστοιχίσετε τους όρους της στήλης Α με τους σχετικούς της στήλης Β:

1. συγκέντρωση στο εθνικό κράτος	Α. 1/3 των Ελλήνων σε μεγάλα αστικά κέντρα
2.   πρόσφυγες	Β. διάθεση για σκληρή εργασία
3. η χώρα δευτερεύον πεδίο οικονομικής ανάπτυξης	Γ. εξάλειψη κοσμοπολιτισμού
4. αστικοποίηση	Δ. κυριαρχία κοσμοπολιτισμού

(Απαντήσεις: 1-Γ, 2-Β, 3-Δ, 4-Α)

7. Οι μεγάλες επενδύσεις

1. Να αναφέρετε αν οι παραπάνω προτάσεις είναι σωστές ή λανθασμένες.

Α.Η ανάγκη επενδύσεων στις κρατικές υποδομές αναδείχθηκε μέσα από τις συνέπειες της μικρασιατικήςκαταστροφής. Β. Η ΟΥΛΕΝ ανέλαβε τη συντήρηση του Αδριάνειου υδραγωγείου, για να εξυπηρετηθεί η ύδρευση της Αθήνας. Γ. Οι επενδύσεις στην υπόλοιπη χώρα επικεντρώθηκαν στον αγροτικό τομέα. Δ. Η ΠΑΟΥΕΡ ανέλαβε την εγκατάσταση μονάδων ηλεκτρικού ρεύματος σε όλη τη χώρα.

(Απαντήσεις: Α-Σ, Β-Λ, Γ-Σ, Δ-Λ)

2) Να αντιστοιχίσετε τους όρους της στήλης Α με τους σχετικούς της στήλης Β:

1. ΟΥΛΕΝ	Α. δίκτυο αστικών συγκοινωνιών
2.  Γερμανικές εταιρείες	Β. αύξηση καλλιεργούμενων εδαφών
3. ΠΑΟΥΕΡ	Γ. λίμνη του Μαραθώνα
4. εγγειοβελτιωτικά έργα	Δ  τηλεφωνικό δίκτυο .

(Απαντήσεις: 1-Γ, 2-Δ, 3-Α, 4-Β)

8. Η Τράπεζα της Ελλάδος

1. Να αναφέρετε αν οι παραπάνω προτάσεις είναι σωστές ή λανθασμένες.

Α. Κάτω από την πίεση ξένων συμβούλων ιδρύθηκε και λειτούργησε το 1927 η Τράπεζα της Ελλάδος. Β. Η Εθνική Τράπεζα διατήρησε το δικαίωμα κοπής χαρτονομίσματος. Γ. Η επιτυχημένη λειτουργία της Τράπεζας της Ελλάδος έδωσε ώθηση στην κυβέρνηση Βενιζέλου . Δ. Η πιστοληπτική ικανότητα του κράτους επιδεινώθηκε παρά τη λειτουργία της Τράπεζας.

(Απαντήσεις: Α-Λ, Β-Λ, Γ-Σ, Δ-Λ)

2) Να αντιστοιχίσετε τους όρους της στήλης Α με τους σχετικούς της στήλης Β:

1. Κοινωνία των Εθνών	Α. ίδρυση κεντρικής κρατικής τράπεζας
2. 1927	Β. εμφάνιση της κρίσης και στην Ελλάδα
3. 1928	Γ. αίτημα για δάνειο
4. 1932	Δ. λειτουργία της τράπεζας

_____________________________________
(Απαντήσεις: 1-Γ, 2-Α, 3-Δ, 4-Β)
__________________________________________________________

9. Η κρίση του 1932

1. Να αναφέρετε αν οι παραπάνω προτάσεις είναι σωστές ή λανθασμένες.

Α. Οι προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης το 1932 να αποφευχθεί η κρίση υπήρξαν επιτυχείς. Β. Η αναστολή εξυπηρέτησης εξωτερικών δανείων υπήρξε επιλογή της κυβέρνησης για να εξισορροπηθεί η κατάσταση Γ. Η πολιτική προστατευτισμού που ακολουθήθηκε είχε τελικό σκοπό την αυτάρκεια της χώρας. Δ. Η μέθοδος κλήριγκ στο εξωτερικό εμπόριο είχε απολύτως αρνητικά αποτελέσματα για την εθνική οικονομία. Ε. Η ανάδειξη ολοκληρωτικών καθεστώτων στην Ευρώπη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την κρίση αυτή και τις     παρενέργειές της.

(Απαντήσεις: Α-Λ, Β-Λ, Γ-Σ, Δ-Λ, Ε-Σ)

2) Να αντιστοιχίσετε τους όρους της στήλης Α με τους σχετικούς της στήλης Β:

1. εξωτερικές συναλλαγές	α.Κλήριγκ
2. εξάντληση των κρατικών αποθεμάτων χρυσού	β.Κλειστή οικονομία
3. συναλλαγές με γραφειοκρατικές διαδικασίες	γ.Κρατικός παρεμβατισμός
4. συναλλαγές με κοστολόγηση ανταλλάξιμων προίόντων	δ. Προσπάθειες για αποτροπή κρίσης

(Απαντήσεις: 1-γ, 2-δ, 3-β, 4-α)

ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20ο ΑΙΩΝΑ

9. Η κρίση του 1932

Α. Η οικονομία της χώρας πριν το 1932

Κατάσταση «ευημερίας» στη χώρα:

α. αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των Ελλήνων     σε ένα καλύτερο οικονομικά μέλλον β. απομάκρυνση των «σκοτεινών εποχών»της     δεκαετίας του 1920 γ. «κλείσιμο»των πληγών δ. περιορισμός της φτώχειας ε. κρατικός σχεδιασμός του μέλλοντος με    μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και αισιοδοξία

Εικόνες από την κρίση του 1929 στην Αμερική

Β. Χειρισμοί της κρίσης του 1932 από την ελληνική κυβέρνηση

Συνέπειες των προσπαθειών της κυβέρνησης	α. εξάντληση των αποθεμάτων της χώρας σε      χρυσό και συνάλλαγμα β. αναστολή μετατρεψιμότητας εθνικού νομίσματος γ. αναστολή εξυπηρέτησης         εξωτερικών δανείων
Οικονομική πολιτική	α. ισχυρός κρατικός          παρεμβατισμός στα     οικονομικά ζητήματα     (ιδιαίτερα στις εξωτερικές συναλλαγές) β. πολιτική προστατευτισμού με σκοπό την      αυτάρκεια της χώρας γ. είσοδος της χώρας στο χώρο της κλειστής οικονομίας( καθορισμός συναλλαγών περισσότερο από γραφειοκρατικές διαδικασίες και όχι από ελεύθερες οικονομικές συμφωνίες).)

      Ο κρατικός παρεμβατισμός αναφέρεται στις ενέργειες του κράτους, οι οποίες επηρεάζουν τη δραστηριότητα των ιδιωτών και των επιχειρήσεων. Οι παρεμβάσεις αυτές θα πρέπει να μην είναι απεριόριστες αλλά να περιορίζονται στην προστασία των πολιτών (κράτος πρόνοιας) και την ομαλή λειτουργία των  αγορών  και γενικότερα της οικονομίας. Διαφορετικά μπορεί οι παρεμβάσεις αυτές να περιορίσουν την ομαλή λειτουργία του μηχανισμού της αγοράς και να αποθαρρύνουν νέες επιχειρηματικές πρωτοβουλίες, ενώ παράλληλα να περιορίσουν την ελεύθερη επιλογή των πολιτών για κατανάλωση ή επένδυση (π.χ. υψηλοί φορολογικοί συντελεστές, φορολόγηση και του εισοδήματος και της κατανάλωσης), με συνέπεια τη διόγκωση της      φοροδιαφυγής και της παραοικονομίας.

       Η κυριότερη παρεμβατική ενέργεια του κράτους στην οικονομία συνδέεται με την επιβολή των φόρων, την κατανομή των δαπανών και την επιβολή προστίμων.Ο δημόσιος τομέας θα πρέπει να έχει το μέγεθος εκείνο που τον καθιστά αποδοτικό, ώστε να μην παρεμποδίζεται η ορθολογική κατανομή των διαθέσιμων πόρων της οικονομίας, η οποία είναι απαραίτητη για την εξασφάλιση οικονομικής    και       κοινωνικής      ανάπτυξης (Πηγή:  http://www.euretirio.com/2010/06/kratikos-paremvatismos.html#ixzz3G99nO45U  www.euretirio.com )

Γενικά ο όρος προστατευτισμός είναι οικονομικός όρος της οικονομικής πολιτικής που ασκεί μία χώρα προκειμένου να παράσχει προστασία της εγχώριας παραγωγής αγαθών έναντι ξένου ανταγωνισμού. Τα μέτρα - μέσα που λαμβάνει μία χώρα με αντικείμενο τον προστατευτισμό χαρακτηρίζονται προστατευτικά μέτρα. Στο σύνολό τους τα "προστατευτικά μέτρα" αποτελούν στην ουσία οικονομικό μηχανισμό κυβερνητικής παρέμβασης στην αγορά και κατ΄ επέκταση στο καθορισμό των τιμών των διακινουμένων αγαθών. Η Κυβερνητική αυτή παρέμβαση λέγεται επίσης και "πολιτική προστατευτισμού". Όταν ασκείται τέτοια οι τιμές δεν διαμορφώνονται ελεύθερα, όπως δηλαδή ορίζει ο γενικός νόμος της προσφοράς και ζήτησης.                                                                                                                                                                    Προστατευτικά μέτρα που λαμβάνει κυρίως μια χώρα είναι οι δασμοί, οι επιδοτήσεις, οι ποσοστώσεις εισαγωγών, τα διάφορα συναλλαγματικά μέτρα, οι ποσοτικοί περιορισμοί, ή διάφοροι άλλοι περιορισμοί, όπως π.χ. επιδοτήσεις ναύλων, ή το λεγόμενο καμποτάζ στις μεταφορές κ.λπ.   Η προστασία αυτή στην εσωτερική οικονομία απαντάται από την ελληνική αρχαιότητα. Χαρακτηριστική ήταν η περίπτωση των νομισμάτων της αρχαίας Σπάρτης που εκ του βάρους τους, ως προστατευτικό μέτρο, απέτρεπαν καθημερινές μεγάλες συναλλαγές.

Κλειστή οικονομία είναι η οικονομία που δεν έχει αλληλεπιδράσεις με άλλες οικονομίες. Δεν εξάγει ούτε εισάγει προϊόντα και υπηρεσίες και δεν έχει ροές κεφαλαίου ή άλλων παραγωγικών συντελεστών από ή προς το εξωτερικό.

       Μία κλειστή οικονομία είναι αυτάρκης και απομονωμένη από το διεθνές εμπόριο ενώ απαγορεύει σε κάθε άλλη χώρα να συμμετέχει στο χρηματιστήριο της. Σκοπός της κλειστής οικονομίας σε μια χώρα είναι όλη η παραγωγή και η κατανάλωση να γίνεται εγχώρια παρέχοντας στους πολίτες της οτιδήποτε μπορεί να τους χρειαστεί μέσα στα σύνορα της.

      Λόγω της επικράτησης του διεθνούς εμπορίου, πραγματικά κλειστές οικονομίες είναι σπάνιες. Ακόμη και κυβερνήσεις που επιδιώκουν να περιορίσουν τις πολιτικές ή πολιτιστικές επιρροές από τον έξω κόσμο είναι πιθανό να συναλλαχθούν με άλλες οικονομίες σε περιορισμένη κλίμακα. (Πηγή: http://www.euretirio.com/search/label/%CE%9A%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%AE%20%CE%BF%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BD%CE%BF%CE%BC%CE%AF%CE%B1#ixzz3G9AULv00 

www.euretirio.com) 

Γ. Το εξωτερικό εμπόριο εκείνη την περίοδο

Μέθοδος διακανονισμού «κλήρινγκ» στο εξωτερικό εμπόριο	Διεθνείς συναλλαγές βάσει διακρατικών συμφωνιών με κοστολόγηση των ανταλλάξιμων προϊόντων και ισοσκελισμό της αξίας εισαγωγών-εξαγωγών (στο πλαίσιο ειδικών λογαριασμών).
Συνέπειες	Και θετικά στοιχεία για την Ελλάδα με τις έντονα ελλειμματικές συναλλαγές με το εξωτερικό

Κλήρινγκ

Μέθοδος συναλλαγής που καθιερώθηκε σε διεθνή κλίμακα από το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά κυρίως. Το κλήρινγκ συνίσταται στον συμψηφισμό των απαιτήσεων και υποχρεώσεων, που προκύπτουν στη διάρκεια της συναλλαγής. Σ' αυτές τις περιπτώσεις του κλήρινγκ αποφεύγεται η αγορά ή η πώληση μέσω χρήματος, αλλά το χρέος κάποιας χώρας καλύπτεται από μια άλφα διευκόλυνση που θα κάνει στην πιστώτρια χώρα ή γίνεται με ανταλλαγή προϊόντων.           

      Η Ελλάδα έκανε συναλλαγές κλήρινγκ με τις πρώην ανατολικές χώρες κάνοντας εξαγωγές προϊόντων αγροτικών κυρίως (όπως πορτοκαλιών που ήταν περιζήτητα στη Ρωσία και αλλού) και εισάγοντας από αυτές μηχανολογικό εξοπλισμό (τρακτέρ, τόρνους κλπ). Αυτό γινόταν γιατί αφενός το χρήμα των ανατολικών δεν είχε πέραση στη Δύση και αφετέρου διέθετε την παραγωγή της σε μεγάλη αγορά. (LivePedia.gr :: Η Ελληνική Ελεύθερη Εγκυκλοπαίδεια)

Δ. Επιπτώσεις των οικονομικών εξελίξεων στο πολιτικό πεδίο

Ευρώπη	Ανάδειξη ισχυρών συγκεντρωτικών κρατών με κυριαρχία ολοκληρωτικών κινημάτων και καθεστώτων (κατά τη δεκαετία του 1930 ολοένα και περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη αποκτούσαν δικτατορικά ή φασιστικά καθεστώτα)
Ελλάδα	Κατάλυση του κοινοβουλευτικού καθεστώτος και επιβολή δικτατορίας στις 4 Αυγούστου 1936 από τον Ιωάννη Μεταξά {με την ανοχή του παλατιού}

«Εκτός Ύλης»:Η κρίση

Η μεγάλη διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση ξεκίνησε με την αδυναμία της Γερμανίας να συνεχίσει να εξυπηρετεί τις δυσβάσταχτες οικονομικές τις υποχρεώσεις από τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο και εντάθηκε με την κατάρρευση των τιμών των μετοχών στο Αμερικάνικο Χρηματιστήριο της Γουόλ Στριτ. Η οικονομία της Ελλάδας βρέθηκε αμέσως υπό πίεση, καθώς μειώθηκαν δραστικά οι εξαγωγές της (καπνά και άλλα γεωργικά προϊόντα), όπως επίσης και τα εμβάσματα από τους Έλληνες της Αμερικής που εκείνη την εποχή ήταν σημαντικός οικονομικός παράγοντας για την χώρα. Οι δύο αυτές δυσμενείς εξελίξεις επιδείνωσαν το εξωτερικό ισοζύγιο συναλλαγών, ασκώντας αφόρητες πιέσεις στην δραχμή. Ο Βενιζέλος αποφάσισε να δώσει την μάχη της δραχμής: αν η δραχμή δεν παρέμενε ισχυρή έναντι της στερλίνας και των άλλων νομισμάτων, θα του ήταν αδύνατο να εξυπηρετήσει το ήδη διογκωμένο δημόσιο χρέος. Αν δηλαδή γινόταν η υποτίμηση της δραχμής, τότε το εξωτερικό χρέος σχεδόν θα διπλασιαζόταν.

Η Βενιζελική πολιτική της διατήρησης των υφιστάμενων νομισματικών ισορροπιών ανάγκαζαν την Τράπεζα της Ελλάδος να χρησιμοποιεί τα αποθέματα της σε χρυσό και συνάλλαγμα για να στηρίζει την δραχμή. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να εξανεμιστούν πολύ σύντομα τα μικρά αποθεματικά της, φέρνοντας το οικονομικό επιτελείο της Ελλάδας στις αρχές του 1932 σε πολύ δύσκολη θέση. Παράλληλα το κράτος φορολογούσε τις εισαγωγές και μείωνε τις δραχμές στην Αγορά, προσπαθώντας να ελέγξει τις συνεχείς κερδοσκοπικές πιέσεις που δεχόταν η Ελλάδα. Η μόνη πιθανή λύση από το διαφαινόμενο αδιέξοδο, ήταν ο εξωτερικός δανεισμός, όχι πια για χρηματοδότηση έργων, αλλά για την στήριξη της δραχμής με ξένο συνάλλαγμα.                                 Ο Ελευθέριος Βενιζέλος αποφάσισε να χειριστεί το θέμα προσωπικά και να εξασφαλίσει τα εξωτερικά δάνεια που θα στήριζαν την νομισματική του πολιτική. Ταξίδεψε τον Ιανουάριο του 1932 διαδοχικά σε Ρώμη, Παρίσι, Λονδίνο ζητώντας ένα δάνειο 50 εκατομμυρίων δολαρίων για τα επόμενα τέσσερα χρόνια, αλλιώς η Ελλάδα θα εγκατέλειπε τον νόμο του χρυσού και θα βυθιζόταν στην αναξιοπιστία και στην κοινωνική αναταραχή. Τον Μάρτιο συνεδρίασε στο Παρίσι η Δημοσιονομική Επιτροπή όπου ανάμεσα στα άλλα, θα συζητιόταν και το θέμα της Ελλάδας. Στο τρίμηνο που είχε περάσει ουσιαστικά όλες οι εξαγωγές της Ελλάδας είχαν "παγώσει" και η τράπεζα της Ελλάδος είχε δώσει το 1/3 των αποθεματικών της σε συνάλλαγμα στο κράτος έτσι ώστε αυτό να ανταπεξέλθει στις δανειακές υποχρεώσεις του. Ο τρόπος παρουσίασης των Ελληνικών προβλημάτων και αναγκών από τον ίδιο τον Ελευθέριο Βενιζέλο δεν έπεισε την Δημοσιονομική Επιτροπή, που θεώρησε ότι η Ελλάδα δεν έκανε καμία θυσία, αντιθέτως ήθελε να μεταβιβάσει τα προβλήματα της στους πιστωτές της. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος συνέχισε να ζητά απεγνωσμένα βοήθεια τον Απρίλιο του 1932 στο Συμβούλιο της Κοινωνίας των Εθνών από τους υπουργούς Εξωτερικών της Βρετανίας και της Γαλλίας, χωρίς όμως κάποιο χειροπιαστό αποτέλεσμα, εκτός από αόριστες υποσχέσεις και ευχολόγια. Δεν υπήρχε πλέον χρόνος για διαπραγματεύσεις και αναμονή. Την Τετάρτη 27 Απριλίου 1932, η Ελλάδα εγκατέλειψε επισήμως τον «κανόνα του χρυσού». Η δραχμή υποτιμήθηκε ραγδαία και στις 5 Μαΐου η ισοτιμία της με την στερλίνα έπεσε από τις 456 δραχμές στις 539. Τον ίδιο μήνα το κράτος επισημοποίησε την χρεοκοπία του κηρύσσοντας παύση πληρωμών. Το κύρος του Βενιζέλου είχε τρωθεί ανεπανόρθωτα στην λαϊκή συνείδηση, ενώ ένα πανελλαδικό απεργιακό κύμα παρέλυε την χώρα. Στις 21 Μαΐου 1932, ο Ελευθέριος Βενιζέλος παραιτήθηκε από πρωθυπουργός δηλώνοντας δημοσίως πως δεν θα επέστρεφε αν δεν ενισχυόταν η εκτελεστική εξουσία και δεν περιοριζόταν η ελευθεροτυπία.(Πηγή:wikipedia)

OI OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20ο ΑΙΩΝΑ

8. Η Τράπεζα της Ελλάδος

Ίδρυση και λειτουργία της Τράπεζας της Ελλάδος.

Αφορμή → αίτημα της Ελλάδας στην Κοινωνία των Εθνών για παροχή πρόσθετου    

                   δανείου (1927).

 

το κτήριο της Τράπεζας

[Κ.τ.Ε – League of Nations, Η Κοινωνία των Εθνών (συντομογραφικά ΚτΕ, Κ.τ.Ε. και στα αγγλικά League of Nations) ήταν Διεθνής Οργανισμός που ιδρύθηκε το 1919, αμέσως μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στο Παρίσι  με στόχους τον αφοπλισμό, τη διευθέτηση των διαφορών μεταξύ των χωρών μέσω των διαπραγματεύσεων και της διπλωματίας και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής παγκόσμια.. Μετά το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου ο Οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) θα αντικαταστήσει τον Σύνδεσμο της Κοινωνίας των Εθνών, που καταργήθηκε επίσημα το 1946]

Στόχοι ίδρυσης της Τράπεζας της Ελλάδος	1. διαχείριση χρεών 2. έκδοση χαρτονομίσματος 3. ενιαία εφαρμογή κυβερνητικής οικονομικής πολιτικής
Συνθήκες	1. αντιδράσεις Εθνικής Τράπεζας (εκτός ύλης: διότι μόνο αυτή    είχε ως τότε το δικαίωμα να εκδίδει χαρτονομίσματα) 2. πίεση ξένων συμβούλων για να ιδρυθεί 3. ίδρυση τον Μάϊο του 1927 4. λειτουργεί ένα χρόνο αργότερα
Λειτουργία της Τράπεζας (Μάιος 1927)	1. έκδοση χαρτονομίσματος με κάλυψη τα αποθέματά της σε χρυσό και συνάλλαγμα 2. εξασφάλιση της μετατρεψιμότητας του εθνικού νομίσματος σε χρυσό → επίτευξη σταθερών ισοτιμιών της δραχμής με τα ξένα νομίσματα
Θετικά αποτελέσματα	1. Ευφορία στα δημόσια οικονομικά (μέχρι τις αρχές του 1932,     οπότε εκδηλώθηκαν στη χώρα οι συνέπειες της μεγάλης       οικονομικής κρίσης, που ξεκίνησε από τη Νέα Υόρκη το     1929) 2. Βελτίωση της πιστοληπτικής ικανότητας του κράτους 3. Ενίσχυση της εισροής συναλλάγματος και των επενδύσεων 4. Πρόκληση ισχυρής δυναμικής που επέτρεψε σημαντικές     (πολιτικές, θεσμικές, οικονομικές) πρωτοβουλίες της      τελευταίας κυβέρνησης Βενιζέλου (1928-1932)